KLASYKA LITERATURY: PRZEDWIOŚNIE – STEFAN ŻEROMSKI

Wrzesień zaczęłam z „Przedwiośniem” zachęcona burzą wokół Narodowego Czytania 2018. Nie wycinałam fragmentów. Pobrałam e-booka prosto ze strony Wolnelektury.pl. W całości, tak jak wymyślił sobie to Stefan Żeromski odbyłam podróż do Baku, na front, do Nawłoci i Warszawy.

1538572137954

Czasy liceum dawno minęły, a i wtedy nie zawsze czytałam to, czego akurat wymagano. Nie żałuję, ponieważ teraz na lektury patrzę bardziej świadomie, bardziej zastanawiam się dlaczego dana książka została wybrana i co niesie ze sobą jej treść.

„Przedwiośnie” to powieść napisana przez Stefana Żeromskiego pod koniec jego życia. Książka, która wydaje mi się ostatnim krzykiem wybitnego pisarza na temat Polski i tego co się z nią dzieje. Powieść bardzo polityczna.

Cezary Baryka, syn polskiego szlachcica Seweryna i Jadwigi, urodzony na obczyźnie, w Baku, jest oczkiem w głowach rodziców, otrzymuje najlepsze wykształcenie, najlepszych nauczycieli, spełniają wszystkie jego zachcianki. Urzędnicza kariera Seweryna Baryki sprawia, że rodzinie niczego nie brakuje. Pewnego dnia wybucha I Wojna Światowa, a ojciec Cezarego musi wyjechać. W tym czasie do Baku dociera rewolucja, którą Cezary jest zafascynowany. Zaślepiony nowymi ideami nie widzi, że matce coraz trudniej zaspokoić ich podstawowe potrzeby, jak jedzenie i ciepło. Słaba kobieta w końcu umiera, aresztowana za ukrywanie pozostałości majątku.

1538572171369.png

Cezary, osamotniony młodzieniec jest świadkiem rzezi Ormian, której dokonują Azerowie i Turcy. Niespodziewanie z wojny wraca ojciec Cezarego. Człowiek, o którym myślano, że nie żyje, zachęca syna do wyjazdu do Polski, do ojczyzny. Ten fragment to słynna opowieść o szklanych domach, o Polsce, w której wszystko jest piękne, gdzie wszyscy żyją godnie, a bieda nie dotyka nikogo. Niestety Seweryn Baryka umiera w drodze, a do Warszawy Cezary dojeżdża sam. Niestety bieda jest widoczna na każdym kroku, a szklane domy nie istnieją. Seweryn Baryka swoją opowieścią idealizował ukochaną ojczyznę, o czym Cezary nie wiedział. W Warszawie schronienia udziela mu dawny znajomy matki, a po wybuchu wojny polsko-bolszewickiej Cezary wstępuje do Wojska Polskiego. Na froncie ratując życie Hipolitowi Wielosławskiemu zyskuje przyjaciela. Obaj panowie po trudach walki na froncie wyjeżdżają do Nawłoci, majątku Hipolita. Ta różnica pomiędzy folwarkiem i arystokracją a wojną i tułaczką jest niesamowicie dojmująca. Nawłoć to inny świat. Świat skupiony na celebracji życia, oderwany od rzeczywistości. Romans, w który wdaje się Cezary z zajętą już i starszą Laurą nie kończy się szczęśliwie, w skutek czego Cezary musi wyjechać. Udaje się do Chłodka, jednak szybko wyjeżdża stamtąd do Warszawy.

Powrót do Warszawy, podjęcie studiów i pracy u Szymona Gajowca to czas ostatecznej przemiany Cezarego. Poznajemy go jako rozkapryszone dziecko, a w scenie finałowej to wiedzący czego chce młody człowiek uczestniczący w marszu na Belweder.

„Przedwiośnie” to książka ciągle aktualna. Żeromski doskonale przewidział czym jest komunizm i jak bardzo szalony jest to pomysł. Stefan Żeromski był zwolennikiem powolnych reform i ciężkiej pracy. Każde zdanie, każda strona powieści to ból, jaki Stefan Żeromski odczuwał widząc co dzieje się z Polską po odzyskaniu niepodległości.

1538572897114.png

Czy nauczyliśmy się czegoś od czasów Stefana Żeromskiego? Myślę, że nie za wiele. Niestety. To niesamowicie aktualna powieść, dlatego też między innymi jest klasykiem literatury i naszym dobrem narodowym.

 

W cyklu „Idę czytać – Kasyka Literatury” czytałam:

„Sen nocy letniej” William’a Shakespeare’a 

„Villette” Charlotte Brontë

Tymczasem idę czytać… książkę ze stosiku hańby.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s